https://sinatile.ir/مرکز-مقالات/ID/425
کاشی و سرامیک به عنوان یکی از مهم ترین مصالح ساختمانی، علاوه بر نقش سازه ای، سهم زیادی در زیبایی بصری فضاهای داخلی و خارجی دارند. یکی از شاخص های کلیدی کیفیت این محصولات، مقاومت رنگ یا ثبات رنگ لعاب در برابر عوامل محیطی نظیر نور خورشید، اشعه UV، رطوبت، مواد شیمیایی و تغییرات دمایی است. کاهش مقاومت رنگ لعاب می تواند به مرور زمان باعث تغییر ظاهر، افت کیفیت نما و افزایش هزینه های نگهداری شود.
مقاومت رنگ به توانایی لعاب یا رنگ بدنه کاشی در حفظ رنگ اولیه و جلوگیری از کمرنگ شدن، زرد شدگی یا تغییر تونالیته رنگ در طول زمان گفته می شود. این ویژگی به کیفیت مواد اولیه، نوع رنگدانه ها، فرمولاسیون لعاب و شرایط پخت وابسته است.
تابش مستقیم نور خورشید، به ویژه اشعه فرابنفش، مهم ترین عامل تغییر رنگ لعاب در کاشی های نمای بیرونی است. اشعه UV می تواند پیوندهای شیمیایی رنگدانه ها را تخریب کرده و موجب محو شدن تدریجی رنگ شود.
در فضاهای داخلی، تماس مداوم با رطوبت، شوینده ها و مواد شیمیایی می تواند باعث کاهش براقیت یا تغییر رنگ لعاب شود. کاشی هایی با لعاب متراکم و جذب آب پایین، مقاومت رنگ بالاتری دارند.
انبساط و انقباض ناشی از اختلاف دمای شب و روز یا فصول مختلف، می تواند ترک های مویی در لعاب ایجاد کند و در بلندمدت باعث افت ثبات رنگ شود؛ این مسئله در نمای بیرونی اهمیت بیشتری دارد.
این آزمون مهم ترین روش ارزیابی ثبات رنگ، به ویژه برای کاشی های نمای بیرونی است. نمونه کاشی در معرض نور مصنوعی با طیف مشابه نور خورشید (لامپ Xenon Arc یا UV) قرار می گیرد و میزان تغییر رنگ پس از مدت مشخص بررسی می شود.
این آزمون عمدتا برای کاشی های داخلی انجام می شود و شامل تماس سطح لعاب با اسیدها، قلیاها و شوینده ها است. پس از پایان آزمون، هرگونه تغییر رنگ، مات شدگی یا تخریب سطح بررسی می شود.
در این روش، نمونه کاشی یا سرامیک باید تمیز، خشک و بدون گرد و غبار باشد. از اسیدهای استاندارد مانند اسید کلریدریک (HCl) با غلضت مشخص، اسید سولفوریک (H2SO4) و ... استفاده می شود و هم چنین از بازهای هیدروکسید سدیم (NaOH) یا پتاسیم (KOH) با غلضت مشخص استفاده می شود.
مقدار مشخصی از ماده شیمیایی (معمولا چند میلی متر) روی سطح نمونه (در ظرف بسته یا با پوشش پلاستیکی) ریخته می شود. زمان تماس بسته به غلضت اسید و باز مصرفی طبق INSO 25 از 1 روز تا 4 روز متغیر می باشد. دمای تعریف شده استاندارد معمولا دمای محیط یا 25-20 درجه سانتی گراد می باشد.
پس از پایان تماس، سطح نمونه با آب مقطر کاملا شسته می شود تا مواد شیمیایی آن حذف شود و سپس نمونه خشک شده و برای ارزیابی آماده می شود.
پس از خشک شدن، نمونه از نظر موارد زیر بررسی می شود:
نتایج معمولا به شکل کلاس های مقاومت A تا D گزارش می شوند:
این آزمون در آزمایشگاه کنترل کیفی سینا کاشی بر رویمحصولات مورد استفاده در داخل و خارج از ساختمان طبق استاندارد انجام می گردد.
در این روش، شرایط واقعی فضای بیرونی شبیه سازی می شود؛ ترکیبی از نور UV، رسوبات و سیکل های گرمایی – سرمایی. این آزمون تصویر دقیق تری از عملکرد بلندمدت رنگ در نمای ساختمان ارائه می دهد.
هدف: تعیین میزان تغییر رنگ نمونه پس از آزمون هایی مثل UV، هوازدگی، اسید و باز
در این روش، یک نمونه مرجع (قبل از آزمون) و همان نمونه پس از انجام آزمون، تحت شرایط نوری استاندارد D65 و در فاصله دید حدود 50 تا 60 سانتی متر و زاویه عمود بر سطح، بصورت بصری مورد مقایسه قرار می گیرند. اختلاف رنگ ایجاد شده با جفت های مرجع ( مقیاس خاکستری یک کارت یا مجموعه مرجع شامل 5 جفت رنگ خاکستری است که هر جفت، میزان مشخصی از اختلاف رنگ را نشان می دهد. این اختلاف ها از "تقریبا بدون تغییر" تا "تغییر بسیار شدید" طبقه بندی شده اند) مقیاس خاکستری مقایسه شده و نزدیک ترین درجه به عنوان میزان تغییر رنگ گزارش می شود.
مقیاس خاکستری شامل پنج درجه اصلی است که از درجه 5 (بدون تغییر رنگ) تا درجه 1 (تغییر رنگ شدید) را پوشش می دهد. در صورت قرارگیری بین دو درجه، عدد میانی مانند 4-3 گزارش می شود.
از نظر معیار پذیرش، در نمای بیرونی ساختمان حداقل درجه 4 بعنوان حد قابل قبول در نظر گرفته می شود، در حالیکه برای فضاهای داخلی معمولا درجه 3 و بالاتر قابل پذیرش است.
نتایج آزمون بصورت عددی و شفاف گزارش می گردد؛ بعنوان مثال: Gray Scale = 4 after 1000h Weathering Test
در فضاهای داخلی، شدت تابش UV کمتر است و تمرکز اصلی بر مقاومت در برابر رطوبت، شوینده ها و سایش قرار دارد. در این فضاها، لعاب باکیفیت می تواند ثبات رنگ مناسبی در بلندمدت ایجاد کند.
نمای ساختمان در معرض مستقیم نور خورشید، بارندگی، آلودگی و تغییرات دمایی است. بنابراین کاشی های نما باید دارای لعاب مقاوم به UV، رنگدانه های پایدار و ترجیحا نتایج آزمون های نور و شرایط محیطی باشند.
استاندارد ملی ایران INSO 25 به صورت مستقیم آزمونی با عنوان "مقاومت رنگ در برابر نور" تعریف نکرده است، اما به طور مستقیم و از طریق الزام به:
چارچوبی برای حفظ ثبات ظاهری و رنگ فراهم می کند. برای کاشی های نمای بیرونی، توصیه می شود در کنار الزامات INSO 25، نتایج آزمون های تخصصی UV و Light Fastness نیز ارائه شود.
مقاومت رنگ کاشی نقش تعیین کننده ای در حفظ زیبایی و کاهش هزینه های نگهداری در فضاهای داخلی و نمای بیرونی دارد. انجام آزمون های استاندارد، به ویژه تست های شیمیایی و کنترل کیفیت لعاب، تضمین می کند که رنگ کاشی در برابر عوامل مخرب محیطی دچار تغییر نشود.
در همین راستا، سیناکاشی با انجام آزمون های کنترل مقاومت رنگ از طریق بررسی واکنش لعاب در برابر اسیدها و بازها و مقاومت سایشی، از عدم تغییر رنگ، کدرشدگی و افت کیفیت ظاهری محصولات خود اطمینان حاصل می کند. این فرآیند کنترلی، در کنار رعایت الزامات استاندارد ملی INSO 25، به مشتریان کمک می کند تا با اطمینان بیشتر، کاشی مناسب برای فضاهای داخلی و نمای بیرونی را انتخاب کرده و از دوام رنگ در طول زمان مطمئن باشند.